Umeshawahi kuishika simu yako ikiwa kwenye chaji na kuhisi kama inataka kuungua? Hili ni tatizo linalowakera watumiaji wengi wa smartphones hivi karibuni. Kadiri teknolojia ya chaji za haraka (fast charging) inavyozidi kukua, ndivyo suala la simu kupata joto kali wakati wa kuchaji linavyokuwa la kawaida, lakini hiyo haimaanishi kuwa ni salama kwa afya ya kifaa chako. Katika ulimwengu wa leo ambapo tunategemea simu kwa kila kitu, kuelewa chanzo cha mfumo huu wa joto na jinsi ya kuudhibiti ni hatua muhimu ya kuongeza umri wa betri na kuepuka majanga yanayoweza kutokea.
Mchakato wa kujaza umeme kwenye betri ya Lithium-ion unahusisha mmenyuko wa kikemikali na mzunguko wa kiumeme. Unapounganisha chaja, nishati ya umeme hubadilishwa kuwa nishati ya kikemikali ndani ya betri. Katika hali ya kawaida, mchakato huu huzalisha kiwango fulani cha joto kwa sababu hakuna mfumo wa umeme ulio kamilifu bila upotevu wa nishati.
Hata hivyo, matumizi ya chaja zenye uwezo mkubwa wa watts (Fast Chargers) yameongeza kiwango hiki cha joto. Chaja hizi husukuma kiwango kikubwa cha sasa cha umeme (current) katika awamu za mwanzo za kuchaji. Mfumo wa ndani wa simu unapojitahidi kuratibu nishati hiyo kubwa, joto la ziada huzalishwa kwenye eneo la processor pamoja na betri yenyewe.
Joto linalozidi digrii 45 za Celsius linaweza kuanza kuharibu muundo wa ndani wa betri na kupunguza uwezo wake wa kuhifadhi umeme kwa asilimia kubwa.
Betri za kisasa zimeundwa kudumu kwa miaka kadhaa, lakini joto ndiye adui mkuu anayeharibu mfumo huu mapema. Unapoweka kifaa chako kwenye mazingira yenye joto la juu mara kwa mara, kemikali za ndani ya betri huanza kuchakaa kwa kasi ya ajabu. Hii ndiyo sababu kuu inayofanya simu kuanza kuisha chaji haraka baada ya miezi michache tu ya matumizi.
Zaidi ya hayo, joto likizidi kiwango cha usalama, linaweza kusababisha mfumo wa simu kujilinda kwa kuzima baadhi ya kazi (thermal throttling), kupunguza mwangaza wa skrini, au hata kujizima kabisa. Katika hali mbaya zaidi, ingawa ni adimu, betri inaweza kuvimba au kulipuka kutokana na presha ya kemikali za ndani.
Ili kulinda kifaa chako na kuhakikisha kinachaji salama bila kuchemsha, unapaswa kufuata hatua hizi za msingi:
Je, simu yako huwa inapata joto unapochaji, na ni mbinu gani unayotumia kuipoza? Tuambie uzoefu wako kwenye sehemu ya maoni hapa chini!









